Hjálpargögn

Hér má finna ýmis hjálpargögn, fræðsluefni, gátlista og fleira sem umsækjendur og þátttakendur í Vakanum geta nýtt sér. Þessi gögn tengjast efnisþáttum í almennum viðmiðum. Nýju efni er bætt við eftir því sem kostur er og eru allar ábendingar vel þegnar. Bent er á að sumt af efninu er háð höfundarrétti og geta skal heimilda þar sem við á. 

Í samræmi við það yfirmarkmið Vakans að efla gæði, öryggi og umhverfisvitund í ferðaþjónustu á Íslandi eru hjálpargögnin opin öllum.

Gerð öryggisáætlana

Í ferðaþjónustu er mikilvægt að öryggismál séu í góðu lagi og því er gerð öryggisáætlana fyrir alla starfsemi/þjónustu nauðsynleg. Öryggisáætlun er skipt í fjóra þætti, áhættumat, verklagsreglur, viðbragðsáætlun og atvikaskýrslu. Í þessu riti má finna greinargóðar leiðbeiningar um gerð slíkra áætlana.


Áhættumat

Þetta eyðublað er hægt að nýta við gerð áhættumats sem er hluti af öryggisáætlun. Eyðublaðið er á excel formati og hægt að fylla það út eins og hentar í hverju tilfelli. Á eyðublaðinu eru gefin tvö einföld dæmi til leiðbeiningar, auðvelt er að stroka þau út.

Eftirfarandi eru dæmi um áhættumat fyrir valda þjónustu í áhættuflokki I, sjá nánar hér (bls. 3-4).


Verklagsreglur

Eftirfarandi dæmum er ætlað að auðvelda aðilum í ferðaþjónustu gerð verklagsreglna, í einhverjum tilfellum þarf aðeins lágmarks breytingar til að ferðaþjónustuaðilar geti nýtt dæmin fyrir sína starfsemi.

Vegna ferðaskrifstofa eru gefin tvö dæmi (sjá hér að neðan). Dæmi 1 á við þegar settir eru saman og seldir ferðapakkar. Dæmi 2 á við afgreiðslu þar sem viðskiptavinir koma á staðinn. Framkvæmi ferðaskrifstofa sínar eigin ferðir ber að gera viðeigandi öryggisáætlun (áhættumat, verklagsreglur, viðbragsáætlun og atvikaskýrslu) fyrir hverja ferð.


Viðbragðsáætlanir og atvikaskýrslur

Þetta eyðublað er gagnlegt að vista hjá sér en það er hluti af öryggisáætlun. Þá getur verið gott að prenta það út og hafa við höndina til útfyllingar verði óhöpp eða slys.  


Áætlun um öryggi og heilbrigði á vinnustað

Samkvæmt lögum nr. 46/1980 ber öllum fyrirtækjum að gera áætlun um öryggi og heilbrigði á vinnustað. Á vef Vinnueftirlitsins er að finna margvísleg hjálpargögn og leiðbeiningar. Sérstaklega er bent á vinnuumhverfisvísaáhættumat fyrir lítil fyrirtæki og rafræna tækið OiRA til gerðar áhættumats auk leiðbeinandi rita um forvarnir gegn og viðbrögð við einelti, áreitni og ofbeldi á vinnustöðum. Hér má nálgast rit ætluð stjórnendum og starfsfólki.

Nánari upplýsingar um öryggismál og gerð áætlunar um öryggi og heilbrigði á vinnustað má nálgast hér.

Menntun, námskeið og þjálfun leiðsögumanna og annarra starfsmanna 

Í ákveðnum tilfellum þarf Vakinn að fá sent yfirlit yfir menntun, námskeið og þjálfun leiðsögumanna og annarra starfsmanna. Sérstök áhersla er á þekkingu í skyndihjálp enda mikil áhersla hana í gæðaviðmiðum Vakans. Dæmið hér að neðan má nýta sem eyðublað, bæta má við dálkum og breyta skjalinu eins og hentar í hverju tilfelli.


Samstarfsaðilar

Að vera þátttakandi í Vakanum felur í sér þá ábyrgð að hvetja samstarfsaðila áfram til góðra verka og ganga úr skugga um að þeir séu með starfsleyfi og öryggismál í lagi.

Hér má sjá tillögu um það hvernig kalla má eftir staðfestingu á slíku frá samstarfsaðilum.


Leiðbeiningarit Vakans

Í eftirfarandi ritum er að finna umfjallanir, dæmi og leiðbeiningar sem nýst geta fyrirtækjum við innleiðingu gæðakerfis. Efnistök taka mið af gæðaviðmiðum Vakans.

Þjónusta við viðskiptavini 

Gæðaþjónusta, móttaka pantana, símsvörun, upplýsingagjöf, séróskir, kvartanir og ábendingar. 

Aðstaða og aðbúnaður 

Aðkoma og ásýnd, þrif, viðhald, og búnaður. Gátlistar og verklagsreglur. 

Stjórnendur og starfsfólk 

Mannauðsstefna, starfslýsingar, ráðningarsamningar, móttaka starfsmanna, starfsþjálfun, starfsþróun, starfsmannaviðtöl.

Stjórnun fyrirtækis

Fyrirtækjastefna, stefnumótun, áætlanagerð, ársreikningar, leyfisskyld starfsemi.

Mismunandi menningarheimar 

Siðir og venjur, trú, augnsamband, persónulegt rými o.fl.


Námskeiðslýsingar

 

Í sértækum gæðaviðmiðum fyrir veitingastaði og gistingu er gerð krafa um að starfsfólk hafi sótt tiltekin námskeið. Þeir efnisþættir sem æskilegt er að fara yfir koma fram í gátlistunum hér að neðan, en eðli og umfang hverrar starfsemi ræður því hversu djúpt er farið í þessa þætti og hvað á við í hverju tilfelli:


 Eyðublöð og leiðbeiningar vegna ráðningar starfsmanna

Athygli er vakin á því að Vakinn tekur ekki ábyrgð á þeim samningum sem aðilar gera sín á milli.

Rétt er að benda á að aðilar eiga ekki frjálst val um hvort greidd eru laun eða verktakagreiðslur fyrir unnin störf, staða aðila ræðst af eðli starfssambands. Sjá nánar á heimasíðu Ríkisskattstjóra. 
Séu aðilar í vafa um eðli starfssambands má leita aðstoðar Ríkisskattstjóra. 

Hér er að finna gögn og leiðbeiningar frá ASÍ um réttindi og skyldur starfsmanna og vinnuveitenda, frekari upplýsingar og leiðbeiningar má finna á heimasíðu ASÍ.